Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności Odznaka Honorowa Działacza Opozycji lub Osoby Represjonowanej Złota Odznaka za Zasługi Konfederacji Polski Niepodległej Solidarność - KPN

Książki


Instytut Pamięci Narodowej - Ofiary Stanu Wojennego
Instytut Pamięci Narodowej "Ofiary Stanu Wojennego", ISBN 978-83-60464-52-6, Warszawa 2007.

Album plenerowej wystawy IPN o tej samej nazwie, prezentującej śmiertelne ofiary stanu wojennego, wystawianej cyklicznie we wszystkich większych miastach. Podobnie jak wystawa, album składa się z tablic ukazujących sylwetki i krótkie biogramy ofiar, w tym Jacka Jerza. We wstępie do książki (str. 9 nienumerowana, pod zdjęciem z wiecu z Anną Walentynowicz, L. Wałęsą i J. Jerzem) znajduje się informacja, że wg IPN istnieją poszlaki wskazujące na możliwość otrucia J. Jerza przez SB za pomocą Furosemidu, którym w 1981 r. w Radomiu usiłowano otruć Annę Walentynowicz. Wspomniane jest również pisemne polecenie szefa radomskiej SB wydane kilka tygodni przed śmiercią J. Jerza by przeprowadzić wobec niego "przedsięwzięcie specjalne".


Andrzej Sobieraj - Radomska droga do wolności 1980-1984
Stowarzyszenie Osób Internowanych i Represjonowanych w Stanie Wojennym przy wsparciu Gminy Miasta Radomia, Radom 2008.

Obszerna (511 stron) książka w najdrobniejszych szczegółach opisująca powstanie i działalność NSZZ "Solidarność", Konfederacji Polski Niepodległej i Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania (KOWzP) na Ziemi Radomskiej, oraz udział radomskich działaczy - przede wszystkim nierozłącznego tandemu jaki stanowili Andrzej Sobieraj i Jacek Jerz - w lokalnych i ogólnopolskich działaniach związku i KPN. Wartość publikacji dodatkowo podnosi szeroki wybór (blisko połowa objętości książki) dokumentów i zdjęć, a także (udokumentowana notami IPN) lista działających w Radomiu tajnych współpracowników i funkcjonariuszy SB. Pozycja ta (choć oczywiście pisana z subiektywnego punktu widzenia autora) jest nadal najobszerniejszym i najbardziej szczegółowym opisem wydarzeń tego okresu na Ziemi Radomskiej oraz ich wpływu na działania związku na szczeblu ogólnokrajowym.


Jawnie i w podziemiu - Wspomnienia ludzi "Solidarności" regionu radomskiego (1980-1989)
Instytut Pamięci Narodowej, ISBN 978-83-7629-190-1, Lublin 2010.

Kolejna obszerna (435 stron) pozycja prezentująca wspomnienia radomskich działaczy opozycyjnych z lat 1980-1989. Pomimo śmierci Jacka Jerza na początku 1983 r., a więc w 1/3 okresu objętego książką, według indeksu nazwisk jest on (zaraz po L. Wałęsie) najczęściej wymienianą w książce postacią (łącznie na 57 stronach, na niektórych z nich wielokrotnie). Oprócz znanych wydarzeń, autorzy wspomnień często ujawniają interesujące niuanse, wypowiedzi i sytuacje. Szczególnie warte polecenia są wspomnienia Bronisława Kawęckiego, Zdzisława Podkowińskiego, Jadwigi Dałek-Boryczko i Andrzeja Sobieraja, ukazujace faktyczną rolę i format postaci Jacka Jerza, nie tylko w radomskich ale i ogólnopolskich wydarzeniach zrywu niepodległościowego w latach 1980-1983. Cytaty z ich wypowiedzi prezentujemy w opisie działalności Jacka Jerza w dziale "Działalność" niniejszego serwisu.


Solidarność Ziemia Radomska w dokumentach 1980-1989
Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni Przeciw Narodowi Polskiemu, ISBN 978-83-7629-189-5, Lublin 2010.

480-stronnicowe opracowanie prezentujące powstanie i działalność NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska w latach 1980-1989 w oparciu o dokumenty - zarówno związkowe jak i dokumentację Służby Bezpieczeństwa z zasobów archiwalnych IPN. Poza wstępem autora opracowania (Marek Wierzbicki z radomskiej delegatury IPN), książka stanowi zbiór setek dokumentów z komentarzami w postaci przypisów. Dokumenty odnoszące się do Jacka Jerza występują na 40 stronach (tj. blisko 10% objętości książki). Publikacja skupia się na działalności NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, a więc w większości nie dokumentuje prężnej działalności radomskiej KPN i Komitetu Obrony Więzionych za Przekoniania (będących w 1981 polem szczególnej aktywności Jacka Jerza), które nadal nie doczekały się podobnych opracowań.


David Morgan - Konflikt pamięci. Narracje radomskiego Czerwca 1976
Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, seria "Monografie" tom 12, Warszawa 2004.

Książka mieszkającego w Polsce amerykańskiego historyka Davida Morgana o procesie kształtowania społecznej pamięci o robotniczym proteście w Radomiu 25 czerwca 1976 r. od czasu samych wydarzeń aż po współczesność, w oparciu o dokumenty archiwalne, prasę, relacje uczestników i świadków wydarzeń. Jej częścią jest opis działań radomskiej "Solidarności" w latach 1980-1981 - w tym Jacka Jerza - zmierzających do ukarania winnych radomskich wydarzeń i rehabilitacji ich ofiar: usunięcia ze stanowisk radomskich dygnitarzy, odsłonięcia kamienia węgielnego, itp. Publikacja zawiera wiele informacji nt. Jacka Jerza, m.in. na temat jego spotkania z Edwardem Gierkiem i uczestnictwa w negocjacjach z wicepremierem Rakowskim.


I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ "Solidarność" Stenogramy, tom I (jednoczęściowy) i tom II (cz. 1 i 2)
Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2011 (tom I, ISBN 978-83-7629-287-8) i 2013 (tom II, ISBN 978-83-7629-467-4).

Potężne, dwutomowe wydanie (tom I liczy 1072 strony zaś obie części tomu II łącznie 1812 stron) pełnego zapisu stenograficznego obu tur obrad I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność". Do każdej z książek dołączono płytę DVD zawierającą pełen zapis dźwiękowy obrad. Jacek Jerz był aktywnym uczestnikiem Zjazdu - autorem licznych wystąpień i wniosków, przede wszystkim z zakresu praworządności, obrony więźniów politycznych, współpracy Związku z organizacjami i partiami politycznymi. W jednym z najdłuższych na Zjeździe wystąpień przedstawił w imieniu władz KPN Plan Stabilizacji Gospodarczej, był także współautorem uchwały Zjazdu o uznaniu Komitetów Obrony Więzionych za Przekania za oficjalne agendy NSZZ "Solidarność", uchwały w sprawie więźniów politycznych oraz uchwały dotyczącej samorozwiązania się KSS KOR. Kandydował do Komisji Krajowej. Niniejsza publikacja dokumentuje wszystkie jego wystąpienia, zarówno w stenogramach jak i w postaci nagrań dźwiękowych.


Ta ostatnia dekada - Radom i region radomski w latach 80. XX wieku
Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Radomiu, Archiwum Państwowe w Radomiu, ISBN 978-83-905288-8-5, Radom 2010.

Album-katalog wystawy o tym samym tytule, prezentowanej w Radomiu w 30. rocznicę powstania "Solidarności" w 2010 r. Zarówno wystawa jak i album o raczej "popularnym" charakterze i swobodnym podejściu do faktów, w treściach występują liczne błędy. Publikację prezentujemy ze względu na kilka odniesień do postaci Jacka Jerza (w ilości zdecydowanie nieadekwatnej do jego roli i działań w tym okresie), w tym m.in. informacji o jego ciężkim pobiciu w obozie internowania w Kwidzynie czy wielotysięcznej manifestacji podczas pogrzebu (podanego w albumie z błędną datą, dzień przed śmiercią).


Cmentarz Rzymskokatolicki w Radomiu przy dawnym Trakcie Starokrakowskim obecnie ul. B. Limanowskiego
Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu, ISBN 83-7204-005-2, Radom 1997.

Publikacja książkowa na temat zabytkowego cmentarza rzymskokatolickiego w Radomiu - jego powstania i historii, szaty roślinnej, architektury nagrobków, najcenniejszych inskrypcji nagrobnych, itp. Drugą połowę opracowania stanowią biogramy zasłużonych zmarłych, w tym biogram Jacka Jerza informujący o jego działalności i zasługach dla regionu oraz ruchu związkowego i niepodległościowego (patrz załączony obok skan). Do książki dołączona jest mapa, na której zaznaczone zostały lokalizacje grobów wszystkich zasłużonych zmarłych.


Kwidzyn. W niewoli brata mego... Stan wojenny
B. Gołąb i W. Kałudziński, Stowarzyszenie "Pro Patria" w Olsztynie, przy współpracy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Fundacji Promocji NSZZ "Solidarność", ISBN 83-88348-47-7, Olsztyn 2005.

Książka-dziennik opracowana w oparciu o kalendaryczne zapiski internowanych, szczegółowo opisująca funkcjonowanie obozu internowanych w Kwidzynie, ze szczególnym uwzględnieniem krwawej pacyfikacji protestu internowanych przez ZOMO i Służbę Więzienną, która miała miejsce w dniu 14.08.1982 r. - jednej z najbrutalniejszych akcji milicji i służb więziennych w historii PRL, w trakcie której do internowanych strzelano z armatek wodnych, bito pałkami i szczuto psami, a następnie przepuszczano przez "ścieżki zdrowia". Ponad 80 osób odniosło ciężkie obrażenia, część z nich trwałe kalectwo, kilka osób w krótkim czasie zmarło. Jacek Jerz wymieniony jest na na liście najciężej poszkodowanych (str. 381, poz. 41). Książka dostępna zarówno w wersji drukowanej jak i elektronicznej (format PDF). Zobacz też galerię zdjęć z pacyfikacji protestu (J. Jerz oznaczony został na nich czerwoną strzałką).


Wykaz alfabetyczny osób internowanych w okresie stanu wojennego
Instytut Pamięci Narodowej, sygn. akt IPN Po 161/1

Alfabetyczny wykaz osób internowanych w okresie stanu wojennego znajdujący się w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej. Zawiera zestawienie nazwisk osób, które zostały internowane w całym okresie stanu wojennego. W wykazie podane są również okres internowania, data urodzenia oraz imiona rodziców. Informacje na temat Jacka Jerza zawarte są na 47. karcie wykazu pod pozycją 2954 (plik w formacie Adobe Acrobat PDF).




Czasopisma


90 dni od początku - Jacek Jerz
Biuletyn Informacyjny MKZ NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, 6.04.1981 r., str. 5.

Artykuł autorstwa Jacka Jerza na temat przebiegu "90 dni spokoju", zamieszczony w wewnątrzzwiązkowym biuletynie informacyjnym NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska. J. Jerz wyraża w artykule satysfakcję, że udało się uniknąć strajku generalnego jako najcięższego i ostatecznego oręża oraz wyraża nadzieję, że władze komunistyczne - dla dobra kraju - zrezygnują z polityki nieustannej konfrontacji ze związkiem i umożliwią rozwiązywanie wszystkich problemów na drodze negocjacji.


Sprawozdanie z niezależności NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska - Jacek Jerz
Biuletyn Informacyjny MKZ NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, nr 1/1980, 3.12.1980 r., str. 5.

Raport autorstwa Jacka Jerza zamieszczony w inauguracyjnym numerze Biuletynu na temat stanu niezależności radomskich struktur i władz NSZZ "Solidarność" oraz istniejących zagrożeń.


Artykuł Jacka Jerza o zadaniach MKR po wyborach
Radomski Serwis Informacyjny NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, nr 1/1981, 10.06.1981 r., str. 4-6.

Artykuł Jacka Jerza (bez tytułu) zamieszczony w pierwszym numerze Radomskiego Serwisu Informacyjnego, traktujący o nowych obowiązkach i zadaniach na jakie powinien się przestawić MKR po wyborach władz regionu na zjeździe delegatów. Wg autora, w odróżnieniu od MKZ, do którego zadań należało przede wszystkim budowanie związku i realizacja najważniejszych postulatów, MKR powinien skupić się na pełnieniu funkcji usługowych wobec komisji zakładowych związku.


Jacek Antoni Jerz (Wspomnienie pośmiertne) - Piotr Paweł Kozakiewicz
Obszerne, pięciostronnicowe wspomnienie postaci Jacka Jerza, jego działalności, represji i internowania, okoliczności śmierci i pogrzebu, napisane przez Piotra Kozakiewicza, działacza radomskiej "Solidarności" i Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania. Spisane w formie maszynopisu w 1983 r. bezpośrednio po śmierci J. Jerza, było następnie wielokrotnie kopiowane i kolportowane w drugim obiegu na terenie Radomia i województwa. Stanowi szczegółowy i precyzyjny opis tych wydarzeń, zapisany bezpośrednio po tym jak miały miejsce, przez naocznego świadka.


Pamięć.pl 1/2013 - Postać miesiąca - Jacek Jerz
Miesięcznik Instytutu Pamięci Narodowej "Pamięć.pl", nr 1/2013.

"Pamięć.pl" to zarówno wydawany drukiem miesięcznik jak i internetowy portal edukacyjny prowadzony przez Instytut Pamięci Narodowej. W numerze 1/2013, w 30. rocznicę śmierci Jacka Jerza, jego sylwetka została przypomniana w dziale "Kalendarium" jako "Postać miesiąca". Zamieszczone zdjęcie wykonane zostało na I Krajowym Zjeździe NSZZ "S" podczas prezentacji przez J. Jerza programu KPN oraz Planu Stabilizacji Gospodarki.

Pełny nr 1/2003 | Wszystkie numery | Portal Pamięć.pl


Biuletyn NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska nr 1/2018 - Jacek Jerz - Bohater radomskiej "Solidarności"
Biuletyn Zarządu Regionu NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, nr 1/2018.

W styczniu 2018 r., w 35. rocznicę śmierci Jacka Jerza, w oficjalnym biuletynie Zarządu Regionu NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska opublikowany został artykuł przypominający postać Jacka Jerza oraz jego zasługi dla radomskiej "Solidarności" i struktur niepodległościowych.


Biuletyn NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska nr 1/2009 - Jacek Jerz - Tajemnica wciąż niewyjaśniona
Biuletyn Zarządu Regionu NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, nr 1/2009.

Artykuł przypominający postać Jacka Jerza oraz jego zasługi dla radomskiej "Solidarności" i struktur niepodległościowych opublikowany w Biuletynie Zarządu Regionu NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska w styczniu 2009 r., w 26. rocznicę śmierci Jacka Jerza.


W imię ojca... - Echo dnia, 20.07.2007 r.
Artykuł Piotra Kutkowskiego w radomskim wydaniu Echa Dnia z 20.07.2007 r. przedstawiający sylwetkę Jacka Jerza, jego zasługi, represje jakim był poddawany i okoliczności jego śmierci.

Sprostowania wymaga kilka drobnych błędów, które wkradły się do artykułu: na I Krajowym Zjeździe J. Jerz był we wrześniu i październiku, zaś w przeddzień wprowadzenia stanu wojennego wrócił z posiedzenia Komisji Krajowej; w Katyniu zamordowany został dziadek żony J. Jerza, a on sam zmarł w wieku 38 a nie 39 lat; wypadek samochodowy miał miejsce w Żyrardowie, a internowanie miało miejsce w dniu 12 grudnia 1981 r.


W imię mojego ojca... - Echo dnia, 27.07.2007 r.
Druga część artykułu Piotra Kutkowskiego w radomskim wydaniu Echa Dnia z 27.07.2007 r. W tej części artykułu autor pisze o lekturze akt IPN, wielotysięcznej demonstracji w trakcie pogrzebu oraz pośmiertnym odznaczeniu Jacka Jerza przez Prezydenta RP orderem Polonia Restituta. Artykułowi towarzyszy rozmowa na temat Jacka Jerza z Bronisławem Kawęckim, działaczem radomskiej "Solidarności" i Przewodniczącym Komitetu Budowy Pomnika Czerwca '76, w której ujawnia on intesujące szczegóły, m.in. na temat rozmów J. Jerza z wicepremierem Rakowskim oraz przywiezienia L. Wałęsy na uroczystość wmurowania kamienia węgielnego w 5. rocznicę wydarzeń radomskich.


Order w dowód uznania - Gazeta Wyborcza Radom, 15.12.2006 r.
Artykuł w radomskim dodatku do Gazety Wyborczej informujący o pośmiertnym nadaniu Jackowi Jerzowi przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Orderu Odrodzenia Polski w 25. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. Autorka przypomina sylwetkę Jacka Jerza, jego działalność, internowanie oraz okoliczności śmierci.


Tajemnicza misja - Julita Twardowska / Nowy Tygodnik Radomski, 1991
Artykuł z 1991 r. autorstwa radomskiej dziennikarki Julity Twardowskiej opublikowany w nieistniejącym już Nowym Tygodniku Radomskim, na temat potajemnego spotkania Jacka Jerza w imieniu radomskiej "Solidarności" z Edwardem Gierkiem i jego synem Adamem na przełomie 1980/1981 r. Spotkanie to miało na celu uzyskanie informacji na temat wydarzeń Czerwca '76. Zostało ono później umiejętnie wykorzystane przez Jacka Jerza do przełamania impasu w negocjacjach z wicepremierem Rakowskim dotyczących Radomskich Postulatów i rozpoczęcia rozmów z Komisją Rządową (patrz książka "Konflikt pamięci" wyżej).


Zapomniany przez podręczniki historii - Jacek Jerz 1944-1983
David R. Morgan, Biuletyn NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska, 27.01.2003 r., str. 5-6

Obszerny artykuł o Jacku Jerzu napisany przez Davida R. Morgana, amerykańskiego historyka mieszkającego w Polsce, autora książek historycznych wydawanych m.in. przez IPN (np. Konflikt pamięci. Narracje radomskiego Czerwca '76). Dostępny był także w wersji angielskiej pod tytułem "Forgotten by textbooks - Jacek Jerz 1944-1983".

Obecnie brak linku do artykułu - treść nie jest już dostępna.


CDN nr 9 - Nekrolog i wiersz
Numer 9 kieleckiego podziemnego pisma CDN z dnia 18.03.1983 r. zawierający nekrolog śp. Jacka Jerza oraz wiersz dla jego syna Michała.


Barykada - Drukarnia Polowa im. Jacka Jerza
Po śmierci J. Jerza w 1983 r., na jego cześć utworzona została w Pionkach podziemna drukarnia jego imienia (Drukarnia Polowa im. Jacka Jerza), działająca nieprzerwanie aż do 1989 r. Oprócz wszelkiego rodzaju materiałów poligraficznych dla całego regionu drukarnia wydawała z niemal miesięczną regularnością pismo podziemnej "Solidarności" w Pionkach pt. "Barykada". W sumie ukazało się 58 numerów pisma, każdy o objętości 8-12 stron A4, wszystkie z nich sygnowane na głównej stronie przez Drukarnię Polową im. Jacka Jerza.


Radomska Oficyna Wydawnicza im. Jacka Jerza
Reaktywowana w połowie lat '80 radomska Konfederacja Polski Niepodległej na cześć śp. J. Jerza utworzyła Radomską Oficynę Wydawniczą im. Jacka Jerza, która przez 10 lat do czasu zakończenia działalności radomskiej KPN w połowie lat '90 prowadziła całość jej działalności poligraficznej i wydawniczej - kilkanaście tytułów pism, dziesiątki tysięcy ulotek, plakatów i innych materiałów. W zbiorach Radomskiej Biblioteki Cyfrowej dostępnych jest obecnie jedynie kilka numerów pism "Kontra" oraz "Kontra Komunie".


Lista ofiar śmiertelnych stanu wojennego z 1984 r.
Jedna z pierwszych list ofiar śmiertelnych stanu wojennego wydana w formie ulotki / plakatu przez podziemne struktury "Solidarności" w 1984 r. Jacek Jerz wymieniony jest na 18. pozycji listy.